সুনীতি কুমাৰ চেটাৰ্জী
সুনীতি কুমাৰ চেটাৰ্জী (২৬ নৱেম্বৰ ১৮৯০ – ২৯ মে' ১৯৭৭) এগৰাকী ভাৰতীয় ভাষাবিদ, শিক্ষাবিদ আৰু সাহিত্যিক।
উদ্ধৃতি
[সম্পাদনা কৰক | উৎস সম্পাদনা]- কঠোৰভাৱে ক’বলৈ গ’লে এম আই এ আৰু এন আই এ ভাষাসমূহ ঋগবেদৰ ভাষাৰ পৰা বা ধ্ৰুপদী সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা নহয় [...] পূবৰ এই আৰ্যসকল বহু দিশত মিডলেণ্ড বা বৈদিক আৰ্যসকলৰ পৰা পৃথক যেন লাগে―ধৰ্মীয় পৰম্পৰা পালনত, বহু প্ৰথাত, উপভাষাত [...] এই আৰ্যসকল পশ্চিমৰ সেই আন আৰ্যসকলৰ পৰা পৃথক আছিল, যাৰ ভিতৰত বৈদিক সংস্কৃতিও আছিল ডাঙৰ হৈছিল, উপভাষাত, ধৰ্ম আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰত সুকীয়া... বৈদিক [...] ৰূপবিজ্ঞানে আদিম ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষাৰ বিভক্তিসমূহ অতি নিষ্ঠাৰে ধৰি ৰাখিছে।[১]
- ভাষাৰ সমস্যাবোৰক বৈজ্ঞানিক অন্তৰ্দৃষ্টিৰে চালি-জাৰি চোৱা প্ৰথম বাঙালী ব্যক্তিগৰাকী আছিল কবি ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ; যিগৰাকী ভাষাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ লেখক আৰু সৰ্বকালৰ বাবে এজন মহান কবি আৰু ভৱিষ্যদ্বক্তা, তেনে এগৰাকী ব্যক্তিৰ মাজত এগৰাকী তীক্ষ্ণ ভাষাবিজ্ঞানী বিচাৰি পোৱাটোও ভাষাবিজ্ঞানৰ সাধকসকলৰ বাবে চাতুৰ্যতাৰ বিষয়, যিজন ভাষাৰ তথ্যৰ ওপৰত অধ্যৱসায়ী অনুসন্ধানৰ লগতে আধুনিক পশ্চিমীয়া ভাষাবিজ্ঞানীৰ পদ্ধতি আৰু তথ্যৰ বিদ্বান প্ৰশংসাৰ দ্বাৰাও একেদৰেই বিশিষ্ট। ৰবীন্দ্ৰনাথৰ ৰচনাখন বাংলা ধ্বনিবিজ্ঞান, বাংলা অনোমেট’পয়েটিক্স, আৰু বাংলা বিশেষ্যৰ ওপৰত কেইটামান ৰচনাৰ (বৰ্তমান এটা খণ্ডত সংগৃহীত) আৰু অন্যান্য বিষয়ৰ আকৃতিত, ইয়াৰে আদিম ৰচনা নব্বৈৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে প্ৰকাশ পাইছিল আৰু কিছুমান সতেজ গৱেষণা পত্ৰ মাত্ৰ কেইবাবছৰ আগতেহে প্ৰকাশ পাইছিল। এই গৱেষণা পত্ৰসমূহে তেওঁৰ ভাষাৰ সমস্যাসমূহৰ বিষয়ে অনুসন্ধান কৰা বাঙালীজনক সেইবোৰৰ কাষ চাপিব পৰা সঠিক ৰেখাবোৰ দেখুৱাইছিল বুলি ক’ব পাৰি।[২]
- “প্ৰথম পৰ্যায়ৰ উৰ্দু সাহিত্যৰ সমগ্ৰ পৰিসৰত... এই সাহিত্যৰ পৰিৱেশ উত্তেজকভাৱে অভাৰতীয় - ই পাৰস্যৰ। আদিম উৰ্দু কবিসকলে কেতিয়াও ভাৰতৰ বিশাল ভৌগলিক বৈশিষ্ট্য - ইয়াৰ হিমালয়, গংগা, যমুনা, সিন্ধু, গোদাবৰী আদি নদীৰ কথা ইমানো উল্লেখ কৰা নাই; কিন্তু অৱশ্যেই পাৰস্যৰ পাহাৰ আৰু নৈ, আৰু মধ্য এছিয়াৰ নদীৰ উল্লেখ সদায় থাকে। ভাৰতীয় ফুল, ভাৰতীয় উদ্ভিদ অজ্ঞাত; কেৱল পাৰ্চী ফুল আৰু উদ্ভিদ যিবোৰ কবিয়ে কেৱল বাৰীতহে দেখা পাইছিল। ভাৰতীয় সকলো বস্তুৰ ওপৰত, পাৰ্চী কবিতাত উল্লেখ বা চিকিৎসা নকৰা সকলো বস্তুৰ প্ৰতি ইচ্ছাকৃতভাৱে চকু বন্ধ কৰা হৈছিল...ভাৰত আৰু ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ অস্তিত্বক ভাৰতীয় মাটিত অস্বীকাৰ কৰা মতাদৰ্শৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লোৱা ভাষা আৰু সাহিত্যক তেওঁলোকৰ জাতীয় সংস্কৃতিৰ কিছুমান ভাৰতীয় অনুগামীৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন নোহোৱাকৈ থাকিব নোৱাৰিলে; আৰু সেই প্ৰত্যাহ্বান আছিল অতি সংস্কৃত হিন্দীৰ ৰূপত।”[৩]
উৎস
[সম্পাদনা কৰক | উৎস সম্পাদনা]- ↑ CHATTERJI 1926: The Origin and Development of the Bengali Language―Vols. I and II. Chatterji Suniti Kumar. Calcutta University Press, 1926. 36-45
- ↑ S.K. Chatterji (1926) in: S.K. Chatterji. "Visva-manah Vak-pati" in: Rabindranath Tagore: A Centenary. S. Radhakrishnan eds. Sahitya Akademi. 1990. p. 124
- ↑ S.K. Chatterjee quoted in Aziz Ahmad, Studies In Islamic Culture in the Indian Environment, Oxford. 1964, pp. 252-55. [১]