চি এন ৰামচন্দ্ৰ ৰাও
চিন্তামণি নাগেছা ৰামচন্দ্ৰ ৰাও (ইংৰাজী: Chintamani Nagesa Ramachandra Rao ; জন্ম ৩০ জুন, ১৯৩৪) এজন ভাৰতীয় ৰসায়নবিদ যাৰ গৱেষণাৰ বিশেষ ক্ষেত্ৰ হৈছে কঠিন অৱস্থা আৰু গাঁথনিগত ৰসায়ন|গাঁথনি ৰসায়ন, আৰু নেন'পদাৰ্থ। ৰাওৰ এই অনন্য অৱদান তেওঁৰ ১৫০০ খন গৱেষণা পত্ৰ আৰু ৪৫ খন বৈজ্ঞানিক গ্ৰন্থত প্ৰতিফলিত হৈছে। বিশ্বৰ ৬০খন বিশ্ববিদ্যালয়ে তেওঁক সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰে সন্মানিত কৰিছে। তেওঁৰ বহুতো ডাঙৰ বৈজ্ঞানিক বঁটা লাভ কৰিছে, আৰু সকলো ডাঙৰ বৈজ্ঞানিক সংস্থাৰ সদস্য। ২০১৩ চনৰ ১৬ নৱেম্বৰত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক দেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান ভাৰত ৰত্ন প্ৰদান কৰে।
উদ্ধৃতি
[সম্পাদনা কৰক | উৎস সম্পাদনা]- প্ৰায় চাৰি দশক ধৰি কঠিন অৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনত কাম কৰি আহিছো। ১৯৫০ চনৰ আৰম্ভণিতে যেতিয়া মই প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিষয়টোৰ প্ৰতি গুৰুত্বসহকাৰে আগ্ৰহী হৈছিলো, তেতিয়াও ই প্ৰাথমিক অৱস্থাত আছিল। অতি কম সংখ্যক ৰসায়নবিদেই—আনসকলৰ কথা বাদেই—কঠিন অৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানক মূলসুঁতিৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ হিচাপে গণ্য কৰিছিল। এই উদাসীনতাৰ মাজতো কঠিন অৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞান ক্ৰমান্বয়ে আধুনিক কঠিন অৱস্থা আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হৈ পৰিছে।
- - আৰ এ মাশ্বেলকাৰ (২৮ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৫)। কঠিন অৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞান: চি এন আৰ ৰাওৰ নিৰ্বাচিত গৱেষণা পত্ৰ।[১] বিশ্ব বৈজ্ঞানিক। পৃ. ৪/ আই এছ বি এন ৯৭৮-৯৮১-২৭৯-৫৮৯-২।
- পঞ্চাশ বছৰ দীঘলীয়া সময়। প্ৰথম ৩০–৩৫ বছৰ—এইটো আমি এনে এটা সময় বুলি ক’ব পাৰো যেতিয়া ভাৰতে গুৰুত্বপূৰ্ণ সমস্যাসমূহৰ সৈতে সন্মুখীন হ’বলৈ নিজকে প্ৰস্তুত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে আমি আই আই টি আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষাগাৰৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিলোঁ... আমাক বহুত উন্নত আন্তঃগাঁথনিৰ প্ৰয়োজন আৰু আমি অধিক কঠিন সমস্যাৰ ওপৰত কাম কৰিব লাগিব। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে আমি কিছু পৰিমাণে পুনৰাবৃত্তিমূলক সমস্যাৰ ওপৰত কাম কৰাৰ অভ্যাস হৈ পৰিছো। আমি যদি অত্যাধুনিক স্থানত থাকিব বিচাৰো তেন্তে আমি উদ্ভাৱক আৰু উৎপত্তিকাৰী হ’ব লাগিব।
- - 'In Conversation'[২] (pdf) ত উদ্ধৃত। ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান। আহৰণ কৰা হৈছে: ২২ ডিচেম্বৰ ২০
- মই ইউনিটটো স্থাপন কৰাৰ পিছৰে পৰা কঠিন অৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনক আৰু তেনেকৈ কোৱা নহয় বৰঞ্চ পদাৰ্থৰ ৰসায়ন বুলি কোৱা হয়।এই বিষয়টো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। এই ইউনিটটো মই বেংগালুৰুত আৰম্ভ কৰিছিলো যেতিয়া বিষয়টোৱে বিশেষ বিশ্বব্যাপী স্বীকৃতি লাভ কৰা নাছিল। এতিয়া ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ দুটা মূল দিশ আছে- ৰাসায়নিক জীৱবিজ্ঞান আৰু পদাৰ্থ ৰসায়ন।
- - "In Conversation"[২] উদ্ধৃত।
- মোৰ অনুভৱ হৈছে মৌলিক বিজ্ঞানে এতিয়া নিজৰ প্ৰাপ্য লাভ কৰিছে। মই আগতেই কৈছিলোঁ যে ড° হোমী ভাভাই এই সন্মান লাভ কৰিব লাগে আৰু লগতে আন কিছুমান বিশিষ্ট গৱেষকেও পাব লাগে। বিজ্ঞানীসকলে বহুত কষ্ট কৰে, কিন্তু স্বীকৃতি খুব কমেইহে পায়। যোৱা ৬২ বছৰ ধৰি কাম কৰি আহিছো। গৱেষণা আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত মোৰ বয়স আছিল ১৭ বছৰ। এতিয়া, মোৰ বয়স অতি সোনকালে ৮০ হ’ব।
- - "চিএনআৰ ৰাও: ভাৰতে বিজ্ঞানত এক মণি বিচাৰি পায়"[৩]ত উদ্ধৃত। ডেকান ক্ৰনিকল। ১৭ নৱেম্বৰ ২০১৩ তাৰিখে আহৰণ কৰা হৈছে ২২ ডিচেম্বৰ ২০১৩ তাৰিখে।
উৎস
[সম্পাদনা কৰক | উৎস সম্পাদনা]- ↑ Solid State Chemistry: Selected Papers of C N R Rao. আহৰণ কৰা হৈছে: 4 এপ্ৰিল 2026.
- ↑ ২.০ ২.১ In Conversation. আহৰণ কৰা হৈছে: 4 এপ্ৰিল 2026.
- ↑ "CNR Rao: Bharat finds a jewel in science". আহৰণ কৰা হৈছে: 4 এপ্ৰিল 2026.